Gazel Tahlili: Nedim – Haddeden geçmiş nezâket yâl ü bâl olmuş sana

Lale Devri’nin coşkulu sesi Nedim, bu meşhur gazelinde somut güzellik ile soyut zarafeti muazzam bir hayal gücüyle birleştiriyor. “Nezaketin haddeden geçerek boy pos olması” gibi sarsıcı imgelerin yer aldığı bu eseri; Osmanlıca metni, günümüz Türkçesine aktarımı ve Sebk-i Hindî üslubunun inceliklerini barındıran edebi tahliliyle birlikte mercek altına alıyoruz. Şairin İstanbul estetiğini ve şuh edasını iliklerinize kadar hissedeceğiniz bir edebiyat yolculuğuna davetlisiniz.

Devamını oku

Yapay Zeka Nasıl Düşünür? Asimov Yasaları ve Modern İkilemler

Yapay zeka gerçekten düşünüyor mu yoksa sadece istatistik mi tutuyor? Bu yazıda yapay zekanın çalışma prensibini, Isaac Asimov’un Üç Robot Yasası’nın neden yetersiz kaldığını ve ‘tramvay ikilemi’ gibi etik çıkmazları inceledim. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, neden insan faktörünün vazgeçilmez olduğunu tartışıyoruz.

Devamını oku

Osmanlıca Masal: Orijinal Metin ve Günümüz Türkçesiyle Okunuşu

Osmanlıca metin okumaya yeni başlayanlar için masal türü, şiir ve mensur metinlere göre çok daha anlaşılır, akıcı ve zevkli bir alan sunar. Bu yazıda sizlere hem orijinal harfleriyle Osmanlıca bir…

Devamını oku

Osmanlıca Metin – Karagöz

Karagöz ile Hacivat’ın bu kısa muhaveresinde Hacivat, Karagöz’ün “delilik” olarak gördüğü bir girişimi çözmeye çalışır. Karagöz ise yazın tulumlara sıcak, kışın soğuk ve yel doldurarak bunları ihtiyaç sahiplerine satmayı planladığını anlatır. Kışın çamaşırcılara sıcak, yazın yelkencilere yel satmak gibi mizahî bir ticaret fikri, hem halk zekâsını hem de Karagöz’ün bitmez tükenmez pratikliğini gözler önüne serer. Metin, gölge oyununun neşeli, düşündürücü ve absürt dünyasını yansıtan güzel bir örnektir.

Devamını oku

Yaprak Dökümü ve Alfred Adler’in Gözünden Kardeş Savaşları: Bir Aile Neden Çöker?

Bu analiz, Reşat Nuri Güntekin’in ölümsüz eseri ve popüler televizyon uyarlaması Yaprak Dökümü’ndeki Tekin ailesinin trajik çöküşünü, ünlü psikolog Alfred Adler’in “Doğum Sırası” (Birth Order) kuramı merceğinden inceliyor. Makale, ailenin dağılmasının sadece ekonomik zorluklar veya yanlış batılılaşma ile değil, kardeşler arasındaki yıkıcı psikolojik rekabetle de derinden ilişkili olduğunu savunuyor.

Devamını oku

Mizahın Özerkliği: Bir Gösteri Yargılanabilir mi? Özgür Turhan meselesine bir bakış.

Bu yazı, komedyenlerin sahne personası ile gerçek kişiliklerinin ayrımını ele alarak, mizahın hukuki ve vicdani sınırlarını sorguluyor. Özgür Turhan örneği üzerinden ofansif mizahın doğası, sanatın “yalan” söyleme hakkı ve toplumun buna tepkisi analiz ediliyor. Ayrıca yazar, bu metinle birlikte zamansız içeriklerden güncel tartışmalara geçişinin de edebi gerekçesini sunuyor.

Devamını oku

Türk Dili ve Edebiyatı Online Testleri 21: Bilgini Taze Tut, Başarıyı Yakala!

Türk Dili ve Edebiyatı test serimiz tüm hızıyla devam ediyor! 21. testimizle edebiyat bilginizi tazeleyin, eksiklerinizi anında görün ve sınavlara bir adım önde başlayın. Hem pratik hem de öğretici bu online test ile zamanı verimli kullanın.

Bir Sonraki Adım

Devamını oku

Anadolu’da Türkçenin İlk Çığlığı: Sultan Veled’in “Senin Yüzün Güneştir” Gazeli Tahlili

Sultan Veled’in “Senin yüzün güneştir yoksa aydır” gazelinin günümüz Türkçesiyle açıklaması, edebi tahlili ve dönemin dil özellikleri. Eski Anadolu Türkçesi’nin bu eşsiz örneğini ve Aruz vezninin ilk uygulamalarını inceleyin.

Devamını oku

Divan Edebiyatının Zirvesi: Fuzuli’nin Su Kasidesi Tahlili, Hikayesi ve Günümüz Türkçesiyle Açıklaması

Bu blog yazısı, Divan edebiyatının en büyük şairlerinden Fuzuli’nin, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e (s.a.v.) duyduğu derin muhabbeti ve özlemi dile getirdiği şaheseri “Su Kasidesi”ni mercek altına almaktadır. Yazıda öncelikle kasidenin nazım biçimi, aruz ölçüsü ve “naat” türündeki yeri hakkında teknik bilgiler verilmiştir.

Ardından, eserin orijinal beyitleri, günümüz Türkçesine şiirsel bir dille, anlam bütünlüğü bozulmadan çevrilmiştir. Yazının ana gövdesini oluşturan “Ayrıntılı Beyit Tahlili” bölümünde ise Fuzuli’nin “su” redifini kullanarak kurduğu imge dünyası derinlemesine incelenmiştir. Şairin; gözyaşı, nehirlerin akışı, bahçıvan, kılıç, inci ve yağmur gibi unsurları kullanarak yaptığı Hüsn-i Talil, Tecahül-i Arif ve Leff ü Neşr gibi edebi sanatlar, her bir beyit özelinde açıklanmıştır.

Yazı, suyun fiziksel yolculuğunun nasıl ilahi bir aşka ve şefaat arzusuna dönüştüğünü ortaya koyarak, hem edebiyat öğrencileri hem de klasik şiir meraklıları için kapsamlı bir rehber niteliği taşımaktadır.

Devamını oku

Osmanlı’nın Yıkılışına Tanıklık: Üç İstanbul Roman Tahlili ve Karakter Analizi

Roman; İstibdat, Meşrutiyet ve Mütareke dönemlerinde İstanbul’un konak ve yalı hayatını, aydınların yozlaşmasını ve Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünü ele alır. Önemi: Dönemin sosyo-ekonomik yapısını, ahlaki çöküşünü ve “devir adamı” tipolojilerini en iyi yansıtan panoramik romanlardan biridir.

Devamını oku